และประชาชนร่วมพิธีบำเพ็ญกุศลปัณรสมวาร 15 วัน เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

วันศุกร์ที่ 7 พฤศจิกายน 2568 เวลา15.00 น.

ณ พระอุโบสถ วัดบัวขวัญ พระอารามหลวง

ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี

ในปี 2503 นักข่าวต่างประเทศกราบบังคมทูลถามว่า

“...เหตุใดพระมหากษัตริย์ไทยจึงไม่ค่อยยิ้ม...”

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงผายพระหัตถ์ไปทางสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แล้วตรัสสั้น ๆ ว่า

“...She is my smile...”

“นั่นไง...รอยยิ้มของฉัน”

.

นอกจากรอยยิ้มที่งดงามแล้ว ท่านได้รับการยกย่องให้เป็นราชินี ‘แฟชั่นไอคอน’ ผู้ปฏิวัติวงการผ้าไหมไทย มีชื่อเสียงในด้าน ‘ความสง่างาม’ และ ‘รสนิยมทางแฟชั่น’ ระหว่างการเยือนสหรัฐฯ และยุโรป รวมถึงในเอเชียในช่วงปี 1960

.

พระองค์ทรงเคยร่วมงานกับ ปิแอร์ บัลแมง นักออกแบบเสื้อผ้าชาวฝรั่งเศส เพื่อรังสรรค์ชุดเดรสหรูหราและสง่างามที่ทำจากผ้าไหมไทย ผสมผสานสไตล์ฝรั่งเศสคลาสสิก กับงานฝีมือท้องถิ่น ยกระดับผ้าไหมไทยเป็น ‘ผ้าที่โดดเด่นด้านแฟชั่นชั้นสูง’

.

ผลงานออกแบบของสมเด็จพระพันปีหลวงได้รับการจัดแสดงในกรุงปารีส ซึ่งสื่อฝรั่งเศสได้ขนานนามพระองค์ว่า “ทรงเป็นราชินีที่สวยที่สุดในโลก”

.

นอกจากนี้ พระองค์ยังได้รับการยกย่องว่า ‘มีส่วนช่วยฟื้นฟูอุตสาหกรรมผ้าไหมของไทย’ จากการสนับสนุนการอนุรักษ์ประเพณีการทอผ้าแบบดั้งเดิม และ ‘International Best-Dressed List’ การจัดอันดับประจำปีสำหรับบุคคลที่มีสไตล์ที่สุดในโลก ยกให้สมเด็จพระพันปีหลวงครองอันดับอันทรงเกียรติในรายชื่อ ‘ผู้แต่งกายดีเด่นระดับนานาชาติ’ ถึง 4 ครั้งในช่วงทศวรรษ 1960 ด้วยเครื่องแต่งกายที่ผสมผสานระหว่างตะวันตกและผ้าไหมไทย

เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

วันพฤหัสบดีที่ ๓๐ ตุลาคม ๒๕๖๘ เวลา ๑๗.๐๐ น.

ณ วัดบัวขวัญ พระอารามหลวง ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี

๑. การแต่งกาย :

๑.๑ ข้าราชการพลเรือน/พนักงานรัฐวิสาหกิจ : เครื่องแบบปกติขาว ไว้ทุกข์ ไม่สวมหมวก

๑.๒ ข้าราชการทหาร/ตำรวจ : เครื่องแบบปกติขาว ไว้ทุกข์ ไม่สวมหมวก พร้อมกระบี่ ถุงมือ

๑.๓ ประธานแม่บ้านมหาดไทยจังหวัด : ชุดไทยอมรินทร์โทนสีดำ

๑.๔ องค์กรเอกชน นักเรียน นักศึกษา : ชุดเครื่องแบบของหน่วยงาน ไว้ทุกข์หรือชุดไทยอมรินทร์โทนสีดำ

๑.๕ ประชาชน : ชุดสุภาพ ไว้ทุกข์

๒. การประดับเข็ม :

๒.๑ เข็มที่ระลึกตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๗

๒.๒ เข็มที่ระลึกตราสัญลักษณ์พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒

๒.๓ เข็มที่ระลึกตราสัญลักษณ์พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๕ (ถ้ามี)

วันพฤหัสบดีที่ ๓๐ ตุลาคม ๒๕๖๘ เวลา ๑๗.๐๐ น.

ณ วัดบัวขวัญ พระอารามหลวง ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี

"ชุดไทยพระราชนิยม" ถือเป็นเครื่องแต่งกายแบบไทยของสตรี ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงริเริ่มเมื่อ พ.ศ. 2503 ให้มีการศึกษาค้นคว้าเครื่องแต่งกายสตรีไทยสมัยต่างๆ และออกแบบเพื่อทรงใช้เป็นฉลองพระองค์ในโอกาสที่เสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศ ทั้งในทวีปอเมริกาและยุโรป

นอกจากนี้ ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำผลงานจากช่างฝีมือของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ไปจัดแสดงด้วยเสมอ นับเป็นการส่งเสริมผ้าทอ และงานศิลปหัตถกรรมของไทย ให้เป็นที่รู้จักและเป็นที่ยอมรับทั่วโลก

“ชุดไทยพระราชนิยม” เป็นเครื่องแต่งกายที่สะท้อนถึงความวิจิตร งดงามของวัฒนธรรมไทยจากหลายภูมิภาคของประเทศ ผ่านงานช่างฝีมือและการตัดเย็บอันประณีต ละเอียดอ่อน และสืบทอดกันมาจากบรรพบุรุษ จนถึงรุ่นปัจจุบัน

สำหรับ “ชุดไทยพระราชนิยม” มีทั้งหมด 8 แบบ โดยแต่ละแบบจะมีความประณีตและความเหมาะสมในโอกาสต่าง ๆ และแต่ละแบบจะตั้งชื่อตามพระที่นั่งสำคัญของไทย ประกอบด้วย

1.”ชุดไทยเรือนต้น”

รูปแบบที่เรียบ มีความสุภาพ และสะดวกในการเคลื่อนไหว เหมาะสำหรับสวมใส่ในงานกึ่งทางการ หรืองานที่ไม่เป็นพิธีรีตองนัก เช่น งานเลี้ยงแบบไม่เป็นทางการ

2. “ชุดไทยจิตรลดา”

เป็นชุดไทยที่เรียบง่าย แต่เปี่ยมด้วยความสง่างาม มักถูกเลือกสวมใส่ในโอกาสที่เป็นทางการ อาทิ การต้อนรับแขกเมือง งานพระราชพิธี หรือพิธีสวนสนาม

3. “ชุดไทยอมรินทร์”

ตัวเสื้อเป็นคอกลมแขนยาว มักปักดิ้นทองหรือดิ้นเงินเพื่อเพิ่มความงดงาม ชุดนี้เหมาะใส่ในงานพิธีการตอนค่ำ

4. “ชุดไทยบรมพิมาน”

ตัวเสื้อเป็นแขนยาว คอตั้ง คล้ายชุดจิตรลดา แต่มีผ้าสไบหรือผ้าพาดไหล่ เหมาะกับการสวมใส่ในงานพิธีที่ต้องการความสุภาพและความสง่า เหมาะสำหรับงานพิธีการระดับสูง

5. “ชุดไทยดุสิต”

เสื้อเป็นแขนกุด คอกลมหรือคอเหลี่ยม มักประดับด้วยลูกไม้หรือดิ้นเงิน หรือเลื่อมอย่างประณีต มักใช้สวมใส่ในงานพิธีตอนกลางคืน แทนชุดราตรีแบบตะวันตก

6. “ชุดไทยจักรี”

ตัวเสื้อเป็นแขนหนึ่งเดียว อีกข้างพันผ้าสไบเฉียงดูหรูหรา ใช้ผ้ายกดิ้นทองหรือเงิน

นิยมสวมใส่ในงานแต่งงาน หรืองานกลางคืน

7. “ชุดไทยศิวาลัย”

ตัวเสื้อแขนยาว คอตั้ง ใช้ผ้ายกหรือผ้าไหม นิยมสวมใส่ในงานพระราชพิธี หรือพิธีทางศาสนา พิธีการที่มีหมายกำหนดการอย่างเคร่งครัด

8. “ชุดไทยจักรพรรดิ”

เป็นชุดที่หรูหราที่สุดในบรรดาชุดไทยพระราชนิยม ใช้ผ้ายกดิ้นทอง หรือผ้ายกไหมที่มีลวดลายงดงาม ตัดเย็บอย่างประณีต นิยมสวมใส่ในงานพระราชพิธีสำคัญหรือโอกาสพิเศษที่ต้องการความโอ่อ่า

“ชุดไทยพระราชนิยม” มรดกแห่งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงอนุรักษ์ ส่งเสริม และเป็นต้นแบบชุดประจำชาติของสตรีไทย เป็นมรดกแห่งความภูมิใจมาจนถึงปัจจุบัน

และความภาคภูมิใจนี้จะดังกึกก้องและเป็นที่รู้จักของคนทั่วโลกมากขึ้น เมื่อองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้แจ้งยืนยันว่า รายการ “ชุดไทย : ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ” (Chud Thai : The Knowledge, Craftsmanship and Practices of the Thai National Costume) จะถูกบรรจุเข้าสู่การพิจารณาในที่ประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาล ว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ (Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage) สมัยที่ 21 ในปี 2569

ซึ่งจะทำให้มรดกภูมิปัญหาของไทยได้รับการยกย่อง สะท้อนภาพลักษณ์ความวิจิตรแห่งภูมิปัญญาไทย และยังเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานร่วมสมัย ซึ่งจะนำไปสู่การรักษาและเผยแพร่อัตลักษณ์ไทย ให้คงอยู่คู่สังคมโลกได้อย่างภาคภูมิ.

นอกจากศูนย์ฝึกศิลปาชีพที่สวนจิตรลดาแล้ว สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเห็นความจำเป็นต่อการฝึกศิลปาชีพในภาคต่างๆ จึงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งศูนย์ศิลปาชีพไว้ในภาคต่างๆ เพื่อเป็นศูนย์การเรียนการสอนในท้องถิ่นในแต่ละภาค คือ

• ภาคกลาง มี ๑ แห่ง คือ ศูนย์ศิลปาชีพ พิเศษบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

• ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มี ๒ แห่ง คือ ที่บ้านกุดนาขาม และบ้านจาร จังหวัดสกลนคร

• ภาคเหนือ มี ๓ แห่ง คือ ศูนย์ศิลปาชีพ แม่ต๋ำ จังหวัดลำปาง ศูนย์ศิลปาชีพแม่ฮ่องสอน และศูนย์ศิลปาชีพบ้านวัดจันทร์ จังหวัดเชียงใหม่

• ภาคใต้ มี ๑ แห่ง คือ ที่พระตำหนัก ทักษิณราชนิเวศน์ จังหวัดนราธิวาส

ศูนย์ศิลปาชีพทุกแห่งล้วนประสบความสําเร็จเป็นอย่างดี ประการที่สำคัญ คือ ได้ช่วยเหลือชาวนาชาวไร่ให้มีชีวิตที่ดีขึ้น เป็นการขยายโอกาสและยกระดับคุณภาพชีวิตให้แก่ราษฎร ด้วยผลิตภัณฑ์อันวิจิตรบรรจงที่ยังคงสืบสานวัฒนธรรมอันเป็นสมบัติล้ำค่าของประเทศชาติตลอดไป

และประชาชนร่วมพิธีบำเพ็ญกุศล เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ระหว่างวันที่ 26 ตุลาคม - 24 พฤศจิกายน 2568 เวลา15.00 น.

ณ พระอุโบสถ วัดบัวขวัญ พระอารามหลวง

ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี